महाभारतप्रतिपादितगृहविज्ञानम् एवं भारतीयज्ञानपरम्परा – एकमनुशीलनम्

भारतीयज्ञानपरम्परायां गृहविज्ञानं न केवलं सामाजिकविज्ञानस्याङ्गं यत् गृहपरिवारसम्बद्धानामावश्यकयोजनानां व्यवस्थिताध्ययनं करोति, पारिवारिकसुखाय सैद्धान्तिकं व्यावहारिकं च ज्ञानं प्रददात्यपितु शिक्षायाः एकः तथाविधो उपक्रमोSस्ति यस्यान्तर्गतमुपभोक्तृविज्ञानपाककलापोषणगृहार्थशास्त्रबालपालनमानवविकासान्तरिकसज्जावस्त्रपरिधा-नादिनाध्ययनं जायते। भारतीयसाहित्ये महर्षिवेद्व्यासलिखितं महाभारतमनेकशास्त्राधारितविशाल- महाकाव्यं वर्तते यत्र महर्षिव्यासेन कथाप्रवाहे सन्दर्भानुसारं गृहविज्ञानसम्बद्धमहत्त्वपूर्णतथ्यानां चर्चा कृता विद्यते। अद्यत्वे गृहविज्ञानस्य महत्त्वं न केवलं समाजेSपितु शिक्षाप्रणाल्यामपि पाठ्यक्रमस्याङ्गत्वेन स्वीकृतं विद्यते। महाभारते वर्णितगृहविज्ञानस्य तत्वान्यत्यन्तप्रयोजनभूतान्यद्यतनीयशिक्षाप्रण्याल्याम् उपकारभूतानि च भवन्ति इति शोधपत्रे प्रस्तूयते।]